ขอขอบคุณข้อมูลจาก สำนักอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะลเและชายฝั่ง
กรมทรัพยาการทางทะเลและชายฝั่ง

ในช่วงต้นฤดูหนาวของทุกปี บริเวณปากแม่น้ำบางปะกงจะพบโลมาเข้ามาหากิน โดยเฉพาะอย่างยิ่งปลาดุกทะเล ซึ่งเป้นอาหารโปรดของโลมา จะชุกชุมมากหลังช่วงฤดูฝน ต่อกับต้นฤดูหนาว โลมาจะว่ายเข้ามาในปากแม่น้ำ และทะลเข้างเคียงในระหว่างเดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธุ์ จนทำให้ปากแม่น้ำบางปะกงกลายเป็นจุดท่องเที่ยวอีก แห่งที่อยู่ไม่ไกลจากกรุงเทพฯมากนัก นอกจากนี้ป่าชายเลนบริเวณนี้ยังมีความสมบูรณ์ และยังมีเกาะนก ที่มีนกนานา ชนิดมาอาศัยอยู่ไม่น้อยกว่า 50 ชนิดให้เราได้ความสวยงามกันด้วย

โลมาที่พบเห็นได้ในบริเวณนี้:

โลมาอิรวดี (Irrawaddy Dolphin) โลมาอิรวดี มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Orcaella Brevirostris จัดอยู่ในวงศ์ Delphinidea มีลักษณะเด่นคือหัวค่อนข้างกลมไม่มีจะงอยปาก ซึ่งต่างจาก โลมาอีกหลายชนิด สีลำตัวไปตั้งแต่สีน้ำเงิน,เทาเข้ม,จนถึงน้ำเงินจาง โลมาชนิด นี้จะรวมกลุ่ม เช่นเดียวกับโลมาในมหาสมุทร แม้ว่าโลมาบางตัวสามารถอาศัยได้ ในแม่น้ำที่จืดสนิทก็ตาม เช่นที่พบได้ในแม่น้ำคงคา ประเทศอินเดีย โลมาอิรวดีมีลักษณะเด่นที่ครีบหลังรูปทรงสามเหลี่ยมขนาดเล็กปลายมน พบใน ตำแหน่งที่ห่างจากจุดกึ่งกลางลำ ตัวค่อนไปทางหาง เป็นโลมาขนาดเล็กที่ปกติ ว่าน้ำค่อนข้างช้า และอยู่เป็นกลุ่มเล็กๆ เมื่อพิจารณาลักษณะภายนอกแล้วโลมา อิรวดีมีรูปร่างคล้ายกับวาฬบาลูก้าและยังมีรูปทรงคล้ายคลึงกับโลามาหัวบาตร

Click ดูรูปใหญ่

หรือโลมาไม่มี ครีบหลัง (Finless Dolphin) ซึ่งมีหัวกลมมนคล้ายกัน ทำให้บางครั้งมีความสับสนขึ้น แต่ที่จำง่ายๆก็คือ โลมาอิรวดีมี ครีบบนหลัง 1 อัน โลมาพันธุ์นี้มีฟันแหลมอยู่บนขากรรไกรบนจำนวนเต็มที่ 40 ซี่ และจำนวน 36 ซี่ อยู่บนขากรรไกรล่าง
อุปนิสัยของโลมาอิรวดีชอบอยู่เป็นฝูงเล็ก แต่ละฝูงมีจำนวน 6 ตัวหรือน้อยกว่า ไม่ชอบปรากฎตัวให้เห็นตามผิว น้ำทะเล แต่จะชอบโผล่หัวขึ้นมาที่ระดับผิวน้ำจนบางงครั้งได้ชื่อว่า Spyhopping บางทีนี่อาจเป็นอาการที่ทำ เพื่อให้สามารถมองเห็นได้รอบตัว ไม่ชอบว่ายน้ำเล่นคู่กับเรือ บางครั้งช่วยเหลือชาวประมงบ้างก็โดยว่าน้ำไล่ฝูง ปลาให้ไปติดอวนของชาวประมง ที่น่ารักคือค่อนข้างขี้อาย และหลบซ่อนตัว ความยาวของโลมาตัวเต็มวัยอยู่ที่ 2.1-2.6 เมตร น้ำหนักระหว่าง 90-150 กิโลกรัม ลูกเกิดใหม่จะมีขนาดประมาณ 1 เมตร น้ำหนัก 12 กิโลหรือมากกว่า
อาหารของโลมาเหล่านี้คือปลากุ้ง และปลาหมึก เรามักพบโลมาชนิดนี้อาศัยอยู่บริเวณน้ำตื้นชายฝั่งในเขตร้อน และเขตกึ่งร้อนของมาหาสมุทรอินเดีย และแปซิฟิกรอบหมู่เกาะประเทศอินโดนีเซีย ตอนเหนือของออสเตรเลีย และทะเลในเอเซียตะวันตกเฉียงใต้ใกล้ชายฝั่ง โดยเฉพาะปากแม่น้ำ เช่น ม.บางปะกง ทะเลสาบสงขลา ม.เจ้าพระยา เป็นต้น

โลมาหลังโหนก (Humpback Dolphin)
มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Sousa Chinensis จัดอยู่ในวงศ์ Dolphinidea โลมาชนิดนี้พบได้ทั่วไปตามชาย ฝั่งมหาสมุรแปซิฟิกและทะเลจีนใต้ จึงได้ชื่อสามััญว่า Indo-Pacific humpback dolphin
เป็นที่น่าสังเกตุ ว่าโลมาหลังโหนกมีสีเปลี่ยนแปลงจากสีเหลืองจนถึงสีชมพู บางครั้งเป็นสีขาวหรือสีเทาแต่สีที่ ท้องส่วนมากจะ เป็นส่วนที่มีสีจางที่สุด ลักณะทั่วไปของโลมาชนิดนี้คล้ายคลึงกับโลมาปากขวดทั่วไป ยิ่งมีอายุมาก เท่าไหร่สีก็จะ จางลงเรื่อยๆ โคนครีบหลังเป็นฐานกว้างโค้งลงด้านหลัง บางครั้งอาจพบว่าฐานครีบมีความกว้างถึง 1/3 ของ ความยาวลำตัวทีเดียว

ในทะเลเราสามารถสังเกตุโลมาชนิดนี้ได้จากลำตัวที่บึกบึน กลมยาว สีท้องขาวบนหลังฐานครีบเป็นโหนก ขนาดปกติของโลมาที่โตเต็ม วัยจะมีความยาว 2-2.8 เมตร หนัก 150-200 กิโลกรัม ลูกโลมาที่ เกิดใหม่จะยาวประมาณ 1 เมตร หนัก 25 กิโลกรัม

อุปนิสัยการว่ายน้ำของโลมาชนิดนี้จะเป็นไปอย่างช้าๆ ไม่ชอบเล่นคลื่นที่หัวเรือ แต่ชอบเล่นในอากาศ เช่น ตีน้ำด้วยหาง หรือโผล่หัว ชอบตะแคงแล้วใช้ครีบว่ายน้ำ แม้จะเป็นปลาโลมาที่ระแวดระวังเรือ แต่ก็สามารถเข้า ฝูงกับปลาชนิด อื่นได้ดี โดยเฉพาะโลมาปากขวด
อาหารกินปลาเป็นหลัก
โลมาหลังโหนกแพร่กระจายอยู่ทั่วไป แต่้ดูเหมือนว่ามันจะชอบที่จะอาศัยอยู่ตามชายฝั่งของทะเลเขตร้อนในมหา สมุทรอินเดียและแปซิฟิก ที่มีความบึกไม่เกิน 20 เมตร ในบางครั้งเราอาจพบเห็นมันเข้าไปอาศัยตามทะเลสาบ ปากแม่น้ำ บึงและแนวปะการัง จากรายงานการศึกษาพบว่า โลมาชนิดนี้มีประชาการ 2 กลุ่ม แยกกันโดยเกาะ สุมาตรา คือกลุ่มทางตะวันตกที่มีไขมันบริเวณโหนกมาก และกลุ่มทางตะวันออก ที่มีไขมันบริเวณโหนกน้อยหรือมี แต่เห็นไม่ชัด จำนวนประชากรยังไม่ทราบชัดเจน แต่ก็กำลังถูกคุกคามโดยมลภาวะทางเคมี ความขาดแคลนอาหาร ตามธรรมชาติ หรือแม้แต่อันตรายของเครื่องมือประมง

แนวการพบเห็นโลมาบริเวณปากแม่น้ำบางปะกง

ติดต่อขอทราบรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
สำนักอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะลเและชายฝั่ง กรมทรัพยาการทางทะเลและชายฝั่ง
โทร 0-2298-2590, 0-2298-2143
www.dmcr.go.th

Panda
31 /10/05